Govven/Foto: Hans Olof Utsi
Ida Løken Valkeapää, Heli Huovinen, govven/foto Hans Olof Utsi

«Skoavdnji» čájálmasas deaivvadit olbmuid buriid ja bahá beliiguin. Soaikkus, mii lei čájálmasa gáldu, lea vuolgán Nuorta-Finnmárku rittus ja sámi dramatihkar Inger Margrethe Olsen lea čállán dán teáhterii. Dahpahus muitalusas lea mearrasámi birrasis. Čájálmasain čálli lea háliidan bidjat fuomášumi veahkaválddálašvuohta mii dahpahuvvo ruovttuin; mot lea vejolaš ahte veahkaválddálašvuohta ja ráhkisvuohta guktot orruba ja ealliba seamma dáhki vuolde ja maiddái mot lea vejolaš ahte dát ii boađe oidnosii birrasis. Dasa lassin jearrá maid čálli duosttat go mii čorget ja njulget ovddeš daguid ja dáhpáhusaid, duosttat go mii deaivvadit iežamet balddonasaiguin. Čájálmas čájehuvvui vuosttaš geardde Beaivvážis 1994is, dal čájehuvvo fas, muhto áibbas “ođđa biktasiin”.

  • Bagadalli Haukur J. Gunnarsson
  • Lávde- ja bivttashábmejeaddji Bård Lie Torbjørnsen
  • Čuovgahábmen Øystein Heitmann
  • Šuokŋadahki Frode Fjellheim
  • Neavttárat: Egil Keskitalo – Piera, Ida Løken – Eliisa, Ingá Márjá Sarre – Gájjá, Áilloš – Karral, Nils Henrik Buljo – Elias, Heli Huovinen – Ánná

Čájálmas tekstejuvvo dáro-/eŋgelasgillii. Vuosttaščájálmas lea golggotmánu 9. B. 2015.

Áššit čállon beaivvas.no/preassadieđáhusat

21.04.2015 Bahá leavvá Beaivvážis
28.09.2015 Nanu dáiddálaš jođihanjoavku Beaivváš buvttadusas
07.10.2015 Giellahástalusat soaikkus čájálmasas
20.10.2015 Hoavdda maŋemus teáhterčájálmas
24.11.2015 Buorre árvosánát bihkkasevdnjes čájálmas loahpahuvvui

Árvvoštallamat

Ávvira árvvoštalli Karen Anne Utsi čállá omd ná: «Skoavdnji lea duođai geahččanveara. Visot doaibmá nu bures, sihke neavttáriid neaktin ja ovttasdoaibman, giella ja musihkka. Visot heivehuvvon millimehtera dárkilvuođain». Árvvoštalli oaivvilda maid ahte Beaivváš speadjalastá nannosit servodaga eanemus tabu, heahpadis ja čihkoseamos áššiid, mat dávjá dáhpáhuvvet áibbas čiegus, bearrašiid njealji viessoseinniid siskkobealde.

NSD (Norrlänska Socialdemokraten) áviissa árvvoštalli Jan Bergsten ges čállá: «Hui fiinna jaskes dramatihkka gos bagadalli Haukur J Gunnarsson ii bala ávkkástallamis jaskesvuođa. Jaskesvuohta muitala eambbo go alla čearggas, ja addá baicca gehččiide stuorát saji veardádallat iežaset dovdduid dáhpáhusaide lávddi alde». NSD rámiida maiddái lávddi, čuovggaid ja jietnalágideami, ja namuha maiddái simultánatekstema čájálmasas. Čájálmas lei tekstejuvvon dárogillii ruoŧa bealde, ja doaimmai NSD árvvoštalli mielas eahpitkeahttá hui bures, go čállá: «…manná hirpmástuhtti bures čuovvut sámegielcealkagiid dárogillii, almmá massit bihtá sisdoalu.»

Scenekunst.no rámiidii maiddái bihtá go árvvoštalli Ragnhild Freng Dale gii lei geahččame vuosttaščájálmasas cealká ahte ii leat sevdnjes bihttá veahkaválddálašvuođa birra ruovttuin, muhto baicca bihkkasevdnjes bihttá. Son čálii earret eará ahte «teáhter han lea neaktin ja duođalašvuohta searválaga, ja go bihtá duogáš lea balddonasmuitaleapmi, de šaddá dat sihke dáiddalaččat buorren ja boktá maiddái sosiálalaččat. Skoavdnji čuohcá dovdduide –ja sávašin ahte mii beassat dovdat njuorraneami boahttevaš teáhterbihtáin maiddái». Su mielas doaibmá maid simultánateksten hui bures, mii lei ođđadárogillii vuosttaščájálmasas (árvvoštallan PDF-hámis).

Klassekampen, Ida Lou Larsen bokte, guhte oinnii čájálmasa Det Norske Teatret:is, oaivvilda Skoavdnji “… govvida agibeaivválaš váivves áššiid nu mot bearašveagalváldima, rohcošemiid ja inseasta, suorggahahtti ja duođalaš vuogi mielde, muhto seammás sisttisdoallá čájálmas soames lágan myhtalaš máidnunvuohki …”. Viidásat čállá Lou Larsen ahte: “Čájálmasa čeahpes guhtta neavttára, ráhkadit jáhkehahtti, realisttalaš olbmuid …”. Ja go guoskka dasa ahte leahkit erenoamáš lávdedáidagis, de ii gal Skoavdnji das spiehkas: “Nu mot dábálaččat Beaivvážin – earálágan ja gelddolaš lávdedáidda”.

Videoseakti (sámegillii)

Videoseakti (suomagillii)

Preassagovat

Govvejeaddji čájálmasgovat©Hans Olof Utsi. Muđui©Aslak Mikal Mienna. Plakáhtta,© Marit Anne Sara. Krediteren gáibiduvvo geavaheamis.